David
Clarinval

Vandaag heeft de Ministerraad een reeks maatregelen goedgekeurd in het kader van de wetsontwerpen houdende diverse bepalingen op het vlak van Economie en Consumentenbescherming. Deze hervormingen, doorgevoerd door minister David Clarinval, zijn erop gericht de consumentenbescherming te versterken, de toegang tot essentiële financiële diensten te verbeteren, eerlijke concurrentie te verzekeren en de controle-instrumenten aan te passen aan de huidige digitale en financiële realiteit.

Versterking van de strijd tegen de-risking van banken

Het wetsontwerp versterkt de mechanismen die het mogelijk maken de strijd aan te gaan met “de-risking”-praktijken van banken, die erin bestaan bankrekeningen te weigeren of af te sluiten van beroepsmensen door een te strikte toepassing van de Europese financiële wetgeving. Banken spelen een sleutelrol in de preventie van witwassen. Zo dragen zij bij aan de strijd tegen de georganiseerde misdaad. Een te strikte en ongerechtvaardigde toepassing van deze antiwitwasregels kan echter tot gevolg hebben dat bepaalde beroepsbeoefenaars zonder bankrekening komen te zitten, gewoon omdat zij hun activiteit uitvoeren in een gevoelige sector (zoals de diamant- of de vastgoedsector bijvoorbeeld). Dergelijke “de-risking”-praktijken zijn niet toegelaten.

Er zijn meerdere maatregelen voorzien:

• verplichte overhandiging van een gestandaardiseerd informatiedocument aan de beroepsmensen die de opening van een bankrekening geweigerd wordt;
• versterking van de onderzoeksbevoegdheden van de basisbankdienstkamer van de FOD Economie;
• verbetering van de informatie-uitwisseling tussen de FOD Economie en de Nationale Bank van België;
• versterkte statistische opvolging van de weigeringen en opzegging van bankrekeningen.

Tegelijk zal het systeem van de basisbankdienst worden verbeterd, zowel voor particulieren als voor beroepsmensen. De beperking van 10.000 euro die van toepassing is op de rekeningen die onder de basisbankdienst vallen voor particulieren zal worden geschrapt en de procedures zullen worden vereenvoudigd om een effectievere toegang tot basisbankdiensten te garanderen.

“De toegang tot een bankrekening is vandaag een fundamentele economische noodzaak. Ondernemingen, verenigingen en particulieren mogen niet uitgesloten worden van het financieel systeem op basis van algemene beoordelingen. We versterken de controles om te garanderen dat de wet wordt nageleefd en een gelijke behandeling van elke gebruiker te verzekeren, zonder de essentiële rol van banken in de strijd tegen witwas in vraag te stellen”, aldus David Clarinval, vice-eersteminister en minister van Economie.

Een dwingend kader voor de toegang tot cash

Het wetsontwerp creëert de rechtsgrond die de regering in staat stelt om met de banksector dwingende akkoorden te sluiten met betrekking tot geldautomaten.

Deze akkoorden zullen met name betrekking hebben op:

• de geografische spreiding van de geldautomaten;
• de beschikbaarheid van geldautomaten met stortingsfunctie;
• de fysieke toegankelijkheid voor de gebruikers;
• de veiligheid, netheid en operationaliteit van de installaties;
• de interventietermijn in geval van een storing.

De engagementen zullen gelden voor alle banken die actief zijn in België.

Het wetsontwerp stelt minister Clarinval ook in staat een nieuwe vergoedingsstructuur tussen banken op te zetten: banken die zelf geen geldautomaten uitbaten, maar van wie de klanten de geldautomaten van andere banken gebruiken, zullen daar in de toekomst een gepaste vergoeding voor moeten betalen. Dit moet banken die beschikken over een netwerk van geldautomaten in staat stellen om de nodige investeringen te blijven doen om de toegang tot cash te garanderen.

Deze maatregel kadert in het federale actieplan “Toegang tot cash”.

Versterkte controles tegen verkoop met verlies

Om eerlijke concurrentie te garanderen tussen ondernemingen, voert het wetsontwerp een specifiek sanctieregime in voor inbreuken op het verbod op de verkoop met verlies.

De Economische Inspectie zal voortaan beschikken over instrumenten die haar in staat stellen om de vastgestelde inbreuken onmiddellijk te sanctioneren. De boetes zullen kunnen oplopen tot 100.000 euro, zelfs tot 250.000 euro in geval van inbreuken die te kwader trouw werden begaan.

Deze hervorming is erop gericht om zowel de onafhankelijke winkeliers als de goede werking van de markt te beschermen.

Betere omkadering van de domeinnaam “.be”

Om het vertrouwen van consumenten in de Belgische digitale omgeving te versterken, zullen websites met de extensie .be voortaan een wettelijke vertegenwoordiger moeten aanduiden die in Europa gevestigd is.

Deze maatregel zal de controle-instanties toelaten om eenvoudiger de verantwoordelijken van websites te identificeren die de economische wetgeving of de wetgeving inzake consumentenbescherming zouden schenden.

Het initiatief kadert in het federaal actieplan “E-commerce PLUS”.

Minimale geldigheidsduur van waardebonnen en meerbeurtenkaarten

Het wetsontwerp introduceert ook een minimale geldigheidsduur:

• van twee jaar voor waardebonnen vanaf hun uitgifte;
• van een jaar voor meerbeurtenkaarten vanaf hun eerste gebruik.

Deze hervorming is erop gericht de rechtszekerheid van consumenten te versterken en het werkelijke gebruik te garanderen van aangekochte prestaties of bedragen.

Betrouwbaardere vergelijkingsinstrumenten

De leveranciers van financiële producten en diensten moeten voortaan samenwerken met de FSMA om de ontwikkeling mogelijk te maken van betrouwbare en volledige vergelijkingsinstrumenten.

De FSMA biedt vandaag meerdere vergelijkingsinstrumenten aan, met name voor bankrekeningen, familiale verzekeringen en investeringsfondsen. Het is belangrijk dat de betrokken leveranciers van financiële producten en diensten deelnemen aan deze instrumenten opdat consumenten zo nauwkeurig mogelijke informatie krijgen.

Versterking van de strijd tegen illegale online financiële aanbiedingen

Tot slot zal de FSMA de bevoegdheid krijgen om rechtstreeks websites te blokkeren die illegaal financiële producten of diensten aanbieden, met inbegrip van cryptoactiva, wanneer er een ernstig risico bestaat voor de gebruikers.

Dankzij deze nieuwe bevoegdheid zal sneller opgetreden kunnen worden tegen online fraude en het aantal slachtoffers beperkt kunnen worden.

“Achter al deze maatregelen schuilt steeds dezelfde bezorgdheid die terugkomt: burgers beschermen in hun dagelijkse leven. Of het nu gaat om de zelfstandige die moeilijkheden ondervindt om een bankrekening te openen, een consument die geconfronteerd wordt met online financiële fraude, een oudere die geen geldautomaat meer vindt in zijn of haar buurt of een gezin dat na amper een paar maanden de waarde van een aankoopbon verliest, wil ik oplossingen bieden die de mensen helpen. Met deze ontwerpen kies ik voor een economie die beschermt, die eerlijke concurrentie garandeert en de consument centraal plaatst. Economische vrijheid is enkel mogelijk als iedereen dezelfde regels respecteert en consumenten met vertrouwen kunnen handelen”, concludeert David Clarinval, vice-eersteminister en minister van Economie.