Aan de vooravond van 1 mei verkrijgt minister Clarinval een akkoord over zijn grote hervormingen van de arbeidsmarkt

Vandaag, aan de vooravond van het feest van de Arbeid, heeft vice-eersteminister en minister van Werk David Clarinval een reeks akkoorden verkregen van de Ministerraad en het Parlement voor zijn hervormingen van de arbeidsmarkt. Na de beperking in de tijd van de werkloosheidsuitkeringen, die goedgekeurd werd in 2025, is het vandaag de beurt aan de grote structurele hervormingen van de arbeidsmarkt om te worden gestemd. Bovendien heeft David Clarinval in tweede lezing een akkoord verkregen van de Ministerraad over de uitbreiding van de flexi-jobs. De minister van Werk verheugt zich over dit dubbele succes, dat een grondige modernisering inluidt van het Belgische arbeidsrecht.

I. Een akkoord binnen de Ministerraad over de flexi-jobs

Deze ochtend heeft vice-eersteminister en minister van Werk David Clarinval het akkoord verkregen van de hele regering over de uitbreiding van de flexi-jobs naar alle sectoren. Een grote stap voorwaarts die tegemoetkomt aan de grote vraag van werkgevers, die er een essentiële hefboom in zien om eenvoudiger arbeidskrachten te vinden wanneer zij daar nood aan hebben, en van diegenen die meer willen werken om meer te verdienen.

Toegang uitgebreid naar alle sectoren

De flexi-jobs zijn voortaan toegankelijk voor alle privé- en openbare sectoren, met inachtneming van de regels inzake de toegang tot beschermde beroepen, met inbegrip van zorgfuncties. De sociale partners behouden de mogelijkheid om flexi-jobs uit te sluiten of te reguleren via een opt-outmechanisme, met de mogelijkheid van een latere opt-in.

Het maximale jaarinkomen voor een flexi-jobber werd al opgetrokken tot 18.000 euro, of een verhoging met 50 % in vergelijking met het eerdere plafond van 12.000 euro. Deze maatregel versterkt de aantrekkelijkheid voor werknemers aanzienlijk. De werkgeversbijdrage blijft gehandhaafd op 28%.

Meer flexibiliteit voor voltijdse werknemers

Het verbod om een flexi-job uit te oefenen bij een onderneming die verbonden is met de eigen werkgever wordt geschrapt voor voltijdse werknemers. Deze maatregel houdt rekening met de realiteit in de horecasector.

Een jaar na de inwerkingtreding van de wet zullen de paritaire comités een evaluatie moeten voorleggen aan de minister van Werk over het gebruik van flexi-jobs in hun sector.

David Clarinval, vice-eersteminister en minister van Werk: “Met deze hervorming van de flexi-jobs kom ik tegemoet aan een vraag van het terrein. Veel werknemers willen meer werken, terwijl veel werkgevers moeilijkheden ondervinden om personeel te vinden. Door dit systeem uit te breiden naar alle sectoren en door het plafond te brengen op 18.000 euro, bieden wij een concreet antwoord op deze vragen.”

II. Groen licht voor een reeks grote hervormingen van het arbeidsrecht

Het Parlement heeft vandaag tijdens de plenaire vergadering een reeks grote hervormingen van het arbeidsrecht goedgekeurd, waardoor de engagementen van de federale regering worden geconcretiseerd die zij aanging in het regeerakkoord.

1. Nachtarbeid: een hervorming voor de competitiviteit

België was een van de laatste Europese landen met een algemeen verbod op nachtarbeid. Deze anomalie strafte onze competitiviteit zwaar af: de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven bevestigt dat logistieke centra naar de buurlanden werden verhuisd, waar ongeveer 20.000 jobs werden gecreëerd. Als België het Europese gemiddelde zou halen op het vlak van werkgelegenheid in deze sector, zou dat 8.464 extra jobs betekenen op ons grondgebied.

Het algemene verbod op nachtarbeid gaat voortaan op de schop in alle sectoren. Voor de distributie, de logistiek en de e-commerce garanderen specifieke regels het evenwicht tussen flexibiliteit en bescherming:

  • De nacht wordt gedefinieerd tussen 23u en 6u, in overeenstemming met Conventie nr. 171 van de IAO.
  • De rechten van de werknemers die al in dienst zijn worden integraal gevrijwaard, er wordt niet aan hun koopkracht geraakt.
  • De minimumpremie voorzien door CAO nr. 49 blijft behouden en gegarandeerd door de wet.
  • Ondernemingen kunnen nachtarbeid invoeren zonder peperdure meerkost, wat België opnieuw aantrekkelijk maakt om te ondernemen en te investeren. 

2. Administratieve vereenvoudiging en flexibiliteit van de arbeidstijd

Minister Clarinval maakt een einde aan te complexe arbeidsreglementen: ondernemingen zullen voortaan een arbeidstijdkader kunnen opnemen in hun reglement, eerder dan er alle mogelijke uurroosters in op te lijsten. Dit mechanisme, dat al geldt voor variabele deeltijdse werknemers, wordt uitgebreid naar alle werknemers.

Bovendien wordt de regel van minimaal een derde voor deeltijdse werknemer verlaagd naar een tiende van de wekelijkse voltijdse duur, wat de weg vrijmaakt voor meer flexibele jobs die aangepast zijn aan de werkelijke behoeften.

3. 360 vrijwillige overuren waarvan 240 bruto = netto

Het systeem van de vrijwillige overuren wordt uitgebreid en bestendigd, in het verlengde van de 120 relance-uren:

  • 360 vrijwillige overuren per jaar in alle sectoren, zonder motief of verplichte inhaalrust.
  • Voor 240 van die uren is bruto gelijk aan netto (geen sociale bijdragen of PB). De werknemer behoudt dus volledig wat hij verdient.
  • In de horeca: 450 uren, waarvan 360 zonder overloon en met bruto gelijk aan netto.
  • Het individuele akkoord wordt vereenvoudigd: afgesloten voor 1 jaar, stilzwijgend verlengd, op elk moment opzegbaar met een opzegtermijn van 1 maand.

4. Beperking van de opzegtermijn tot 52 weken

Vanaf 17 jaar anciënniteit zal de opzegtermijn worden beperkt tot 52 weken. Deze hervorming streeft een dubbel doel na.

  • Voor de werknemers: bevordering van de mobiliteit en loopbaantransities. Te lange opzegtermijnen kunnen een paradoxale rem zijn, omdat werknemers aarzelen van werkgever te veranderen uit vrees een opgebouwde bescherming te verliezen, vaak ten nadele van hun professionele ontwikkeling.
  • Voor de werkgevers: verbetering van de voorspelbaarheid en vermindering van het risico verbonden met de aanwerving van ervaren profielen, wat hen aanmoedigt oudere werknemers aan te werven.
  • Ter herinnering: lopende contracten worden niet geraakt. Het gaat enkel om nieuwe contracten.

David Clarinval, vice-eersteminister en minister van Werk:Met deze hervormingen corrigeren wij de Belgische arbeidsmarkt die te rigide was. Zij bieden een concreet antwoord op de realiteit op het terrein waar zowel werkgevers als werknemers lang op zaten te wachten. Zij stellen wie meer willen werken in staat dat te doen en maken onze arbeidsmarkt dynamischer en competitiever. Met deze hervormingen zijn ons land en onze arbeidsmarkt eindelijk klaar voor de 21e eeuw.”

5. Studentenarbeid vanaf 15 jaar voor alle jongeren

Tijdens deze legislatuur heeft de regering het aantal uren studentenarbeid al definitief opgetrokken tot 650 uren. De inkomsten uit die arbeid zijn onbelast tot 15.585,71 euro (bedrag voor 2025). Ter herinnering, de jobstudent is niet onderworpen aan gewone sociale bijdragen, maar aan “solidariteitsbijdragen”. Deze bedragen 5,42 % voor werkgevers en 2,71 % voor de studenten.

Intussen heeft minister Clarinval de derde voorwaarde geconcretiseerd die voorzien is in het regeerakkoord: de toegang tot studentenarbeid vanaf de leeftijd van 15 jaar. Vandaag is dat enkel mogelijk voor jongeren die niet langer onderworpen zijn aan de voltijdse schoolplicht (met andere woorden zij die in het derde middelbaar zitten). Deze voorwaarde zal worden geschrapt bij koninklijk besluit dat op 4 mei 2026 zal worden gepubliceerd in het BS: alle jongeren vanaf 15 jaar zullen dan studentenarbeid kunnen verrichten. Er zijn voor deze categorie evenwel specifieke beschermingsmaatregelen voorzien.

Een tweede koninklijk besluit, dat in de komende dagen zal verschijnen, geeft jongeren vanaf 16 jaar de toelating om op zon- en feestdagen te werken in de detailhandel, in woonzorgcentra, en als redder aan de kust, in publiek toegankelijke zwembaden of zwemvijvers. Deze maatregel komt tegemoet aan de vraag van kustgemeenten om te beschikken over voldoende redders tijdens schoolvakanties en de zomerperiode, wat de veiligheid versterkt tijdens zeer drukke periodes.