Overbevolking in de gevangenissen | David Clarinval verkrijgt een intensivering van de terugkeer van buitenlandse gedetineerden
Het kernkabinet heeft vandaag een beslissende stap gezet in de strijd tegen de overbevolking in de gevangenissen, met name door de terugkeer van buitenlandse gedetineerden naar hun land van herkomst te intensiveren. Momenteel is bijna 40% van de gedetineerden in België van buitenlandse nationaliteit, wat ruim boven het Europese gemiddelde van 25% ligt. De federale regering neemt verschillende concrete maatregelen om deze tendens om te buigen, met name een versterkte samenwerking tussen de bevoegde autoriteiten, verkorte termijnen en bijkomende aanwervingen.
Einde aan de straffeloosheid
Om een einde te maken aan het fenomeen van gedetineerden die op de grond moeten slapen, neemt de regering een geheel aan maatregelen. De regering voorziet meer elektronisch toezicht om de uitvoering van alle straffen te verzekeren. Zo zullen gevangenisstraffen tot 18 maanden worden omgezet in elektronisch toezicht. Personen die veroordeeld zijn tot straffen van 18 maanden tot 10 jaar zullen, 18 maanden voor het einde van hun straf en voor zover zij een derde daarvan hebben uitgezeten, onder elektronisch toezicht kunnen worden geplaatst.
Een essentieel punt is dat deze maatregel gebeurt met tussenkomst van een rechter. De zwaarste feiten blijven uitgesloten, met name feiten van terrorisme, zedenfeiten, geweld en drugs. Gelijklopend voorziet de regering ook minder vervroegde vrijlatingen: de maatregel die tot dusver van toepassing was op straffen van maximaal 10 jaar, wordt beperkt tot straffen van minder dan drie jaar en beperkt in de tijd, aangezien hij zal gelden tot einde 2027.
Voorwaardelijke activering
Het is belangrijk op te merken dat deze uitzonderingsmaatregelen geactiveerd worden wanneer bepaalde doelstellingen worden behaald, namelijk tegen mei 2026 ten minste 250 verwijderingen en 50 interstatelijke overbrengingen van veroordeelde gedetineerden. Op langere termijn, tegen april 2027, werden andere doelstellingen bepaald om de uitzonderingsmaatregelen te activeren: 2.000 gedwongen terugkeer, 500 terugsturingen van Europese gedetineerden en tussen 150 en 200 overbrengingen.
Verhoging van de detentiecapaciteit
Tegelijkertijd versterkt de regering de detentiecapaciteit, zowel in België als in het buitenland. Tegen 30 september 2026 zullen er 108 extra plaatsen worden gecreëerd in gesloten centra.
Bovendien, in het kader van een breder actieplan, zullen er op korte en middellange termijn ten minste 1.300 extra plaatsen in de gevangenissen worden gecreëerd. Daarnaast zal een nieuw Masterplan Gevangenissen ter goedkeuring worden voorgelegd aan de Ministerraad uiterlijk tegen 29 mei 2026.
Tot slot zullen de bevoegde ministers, in het kader van de zoektocht naar bijkomende oplossingen, voor 21 juli 2026 verschillende opties van partnerlanden voorstellen om een detentiecapaciteit in het buitenland te ontwikkelen.
David Clarinval, vice-eersteminister en minister van Werk, Economie en Landbouw: “Met deze krachtige maatregelen maken we een einde aan de straffeloosheid. De straffen zullen worden uitgevoerd en buitenlandse gedetineerden zullen worden teruggestuurd naar hun land van herkomst. Met al deze maatregelen wordt de veiligheid van de burgers versterkt en het beheer van onze gevangenissen verbeterd.”